Akkam Nagumaa?

Kan Barreesse : Tasfaayee Birhaanu Birmajii |  Amajjii, 2013

Tilahun_GessesseWeellisaa hangaftichi maqaa kolonii Xilaahuun Gassassa ykn  maqaa dhaloota Daandanaa Ayyaanoo Guddata tiin beekamu danddeetti wallisuma isaatiin sadarkaa toophiyaatti dorgomaa kan hin qabne akka ture eenyuu raga baha. Sirboota Afaan Amaara sirbuun caalatti beekamus darbee darbee sirboonni Afaan saba isaa kan Oromoo maxxansa isaa keessaa dhabamanii hin beekan. Barruu tokko irraa dhiyeenya akkan dubbisetti, Xilaahuun maaliif Afaan saba keeti Afaan oromoo caala maalif sirboota afaan Amaara sirbuu filattee jedhamee yeroo gafatametti kan inni deebise haala qabatamaa yeroo sanaa yoo ilaalle waanuma dhugaati ” Dhuguma dubachuuf walaloo afaan oromoon hin dhabne, oromoota biraa walaloo Afaan Oromoo hedduutu naaf kennama yeroo yerootti. Isaan keessaa tokkollee sirboota afaan amaara keessa buusee sirbuuf gidiraa meeqatu narra gahaa” jedhe.

Gaaffii kana kan gaafatame baruma sana malee erga barri darbee miti hubadhaa. Yeroo sirna nafxanyaa sana waltajjii adda addaa irratti weellistu Buzuneesh Baqqala waliin Afaan Oromootin sirbee wayita bahu maalif  sirbite jedhani dhaagaadhan karaa irratti eegani reeba (dhaana) akka turanillee namoonni yeroo sana turan ragaa bahu. Dhaaname jedhee jiilee Afaan orommotin sirbuu lagatee hin beeku.  Waan hin taane hin qabnuum dhiiro! Yoo weellistonni Oromoo lakkii afaan keenyaan malee afaan hin beeknen hin sirbinu jedhanii rincicanii didan, kaasseta isaani irraa bilisaan irraa fudhatanii ofii Miliyoonatti gurgurataa turan habashoonni. “Koloniin qabeenya keenya kan kalaqaan argannellee nu saama turte” kan weellisan Kadiir Sa’id jedhee waanuma dhugaati.

 

Waan hundaafu, kan kana hunda na haasofsiise sirba weellisa kabajaama kanaa kan  dhuma 60nii keessaa weellifame tokko. Bilchinni walaloo isaa raajiidhuma. Sagalee isaa kiilolee sanaan yeroo suuta halalaasu dhageefatamee hin quufamu. Akkam Nagumaa Fayyumaa! walaloo sirba kaana kan barreessee Daandanaaf kennee Shawaalul Mangistuu nama jedhamtuu dha. Shawaalul yeroo sirna Nafxanyaa sana Raadiyoo Toophiyaa kan Harargeedha tamsa’u kutaa Afaan Oromoo keessa hojjataa akka turtee fi kennaa addaa walaloo barreesu akka qabdu dhagaheera. Qabiyyeen fi bilchinni sirba kanaa waan baayee na ajaa’ibsiisef akka armaan gaditti walaloo isaa kaa’eera. Yoon tarii irraa goree fi akka sirbicha keessa jiruutti hin kataabin hafee balleessaa kooti na oofkalchaa!

 

Akkam nagumaa fayyumaa

Hiriyaa hin qabuu kophumaa

Dhuftee na ilaaltus gaarumaa

Akkam nagumaa fayyumaa

……………………………………

Eessattiin si argaa

Garamii karrisaa

Mee nama naa dhaami

Bakkeen jirtu Eessaa

Yaa damme Yaa dammee

Yaa damma bulbulaa

Ani hirriiba dhabee

Suman yaada bulaa

Akkam nagumaa fayyumaa

Hiriyaa hin qabuu kophumaa

Dhuftee na ilaaltus gaaruma

Akkam nagumaa fayyumaa

———————————-

namni na ilaalee karaa na ceesisa

Gidiraan jaalala sihi na feesisa

Garaallee rakkinaan

sabbatan hidhannee

Ijaa ammoo akkam goona

kan ilaaltee hin obsinee

Akkam nagumaa fayyumaa

Hiriyaa hin qabuu kophumaa

Dhuftee na ilaaltus gaarumaa

Akkam nagumaa fayyumaa

———————————–

Bakee ati jirtu qalbiin koo na yaadde

Numaan ciisa malee hirribnis na didee

Nagaayatti nagayatti nagaayan jiraadhu

Guyyaa tokko dhufee hangaan si dhungadhuu

Akkam nagumaa fayyumaa

Hiriyaa hin qabuu kophumaa

Dhuftee na ilaaltuus gaaruma

Akkam nagumaa fayyuma

hoo…hooo..hooooy…….

hoo..hooo….hoooy……..

 

Guutuu sirba kanaa armaan gadditti caqasuu dandeessan

 

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s